तरुण भारत

सूर्यनमस्कार एक परिपूर्ण व्यायाम

सूर्याशिवाय सजीव सृष्टी अस्तित्वात येऊ शकत नाही. सूर्यनमस्कार म्हणजे सूर्याप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याची संधी. पृथ्वीवरील सजीव सृष्टीचा दाता हा सूर्यच. सूर्यनमस्कार हा एक 12 आसनांचा ठरलेला चक्राकार क्रम आहे. हा योगाभ्यास शरीर, मन व श्वासाला एकत्र आणतो. ध्यानात जाण्याची ती पहिली पायरी आहे.

वॉर्म-अप व योगासने यांना सांधणारा हा एक चांगला दुवा आहे. रिकाम्या पोटी हा कधीही केला तरी चालतो. तथापि सकाळची वेळ यासाठी सर्वोत्तम असते कारण त्यामुळे तुमच्या शरीराचे पुनरुज्जीवन होऊन मन प्रसन्न होते. पुढील दिवसाला सामोरे जाण्यास तुम्ही सज्ज होता. दुपारी केल्यास शरीराला त्वरित ऊर्जा मिळते. संध्याकाळी केल्यास आराम मिळण्यास मदत होते. सूर्यनमस्कार जलद केल्यास हृदयाचे आरोग्य सुधारते व वजन कमी होण्यास मदत होते.

Advertisements

सूर्यनमस्कार ऊर्जादायी, ध्यानदायी व आरामदायी असतात. ते शरीराला लवचिक बनवतात व त्यामुळे रक्ताभिसरण सुधारते. केस पांढरे होणे, कोंडा होणे व केस गळणे याला आळा बसून केसांचे आरोग्य सुधारते. आपल्या अस्थिसंस्था व पचनसंस्था सुधारतात. त्याबरोबरच वात, पित्त व कफ या तिन्ही दोषांचे संतुलन साधले जाते. मन शांत व एकाग्र बनते. आजच्या जीवघेण्या स्पर्धेच्या युगात, सूर्यनमस्कार हे मुलांच्या दिनक्रमाचा एक भाग असावेत. त्यामुळे सहनशक्ती वाढते व चिंता आणि अस्वस्थपणा कमी होतो, मुख्यतः परीक्षेच्या कालावधीत. सूर्यनमस्कारांचा नेहमी सराव केल्यास शारीरिक ताकद व जोम वाढतो. भावी खेळाडूंसाठी हा एक उत्तम व्यायाम प्रकार आहे. ज्यामुळे स्नायूंची शक्ती तसेच मणका व इतर अवयवांची लवचिकता वाढते.

असे म्हणतात की जे कित्येक महिने डाएटिंग करून होत नाही, ते सूर्यनमस्कारांनी साध्य होते. स्वास्थ्याविषयी जागरूक असणाऱया महिलांसाठी हे एक वरदानच आहे कारण सूर्यनमस्कारांनी जास्तीचे उष्मांक तर वापरले जातातच परंतु पोटाच्या स्नायूंना ताण पडल्याने शरीर सहजगत्या सोप्या व स्वस्थ पद्धतीने सुडौल बनते. सूर्यनमस्कारांतील काही आसनस्थिती ग्रंथीचे, जसे कंठग्रंथीचे (जी वजन नियंत्रित करते), कार्य सुधारतात व संप्रेरकांचा स्त्राव वाढल्यामुळे पोटावरील चरबी कमी करण्यास मदत करतात. मासिक पाळीतील अनियमिततादेखील सूर्यनमस्कारांनी नियमित होते. सुलभ प्रसूतीसाठी सूर्यनमस्कार घालावेत. सूर्यनमस्कारांनी तुमचा चेहरा सतेज तर राहतोच पण सुरकुत्या पडण्यास प्रतिबंध होऊन तुम्ही चिरतरुण व उत्साही राहता.

आजकाल फिटनेसप्रति सजगता वाढतेय. शरीर फिट अँण्ड फाईन ठेवण्यासाठी वर्कआऊट, डाएटिंग आदींची जोरदार तयारी करतात. मात्र साध्या सूर्यनमस्कारातूनही शरीराला परिपूर्ण व्यायाम मिळण्याची तजवीज आहे.

सूर्यनमस्कार या एका व्यायाम प्रकारात विभिन्न प्रकारच्या व्यायामांचे लाभ समाविष्ट आहेत. कुठल्याही वयाची व्यक्ती या व्यायाम प्रकाराने फिटनेस मिळवू शकते. यामध्ये बारा आसने आहेत. बारा आसने करताना बारा श्लोकांचे उच्चारण होते. योग्य प्रशिक्षकाच्या मार्गदर्शनाखाली सूर्यनमस्कार घातल्यास अत्यंत कमी अवधीत चांगले परिणाम दिसून येतात. सुरुवातीला एका वेळी तीन नमस्कार घालून नंतर संख्या वाढवली जाते.

आपल्या शरीराच्या प्रत्येक अवयवावर एका देवतेचे नियंत्रण असते असे प्राचीन ऋषी मानत. आपली नाभी सूर्याशी जोडली आहे. म्हणून योगी सूर्यनमस्कार सकाळी करण्यास सांगतात. यावेळी व्हिटॅमिन ‘डी’ देणारे सूर्यकिरण नाभीवर पडतात. सूर्यनमस्कार व ध्यानाच्या नियमित सरावाने नाभीचा आकार बदामाच्या आकारापासून ते हाताच्या तळव्या इतका होऊ शकतो. नाभीचे हे प्रसरण, ज्याला दुसरा मेंदू म्हणतात, तुमची अंतर्ज्ञान क्षमता आणि स्पष्टता व केंद्रित दृष्टीकोन वाढवते. याविरुद्ध नाभीचे आकुंचन होणे म्हणजे नैराश्य व नकारात्मक विचारांनी घेरले जाणे.

सूर्यनमस्कारांच्या बहुविध फायद्यांमुळे शरीर आरोग्यदायी व मन शांत होते. म्हणूनच त्यांचा नियमित सराव करावा असे योगतज्ञांचे म्हणणे आहे.

Related Stories

आत्मविश्वास

tarunbharat

आरंभ प्रवेश पर्वाचा

tarunbharat

क्रेझ कॅम्पस इंटरव्हय़ूची

Patil_p

अभियंत्यांचे स्नेहमीलन

Patil_p

मराठी मुलांची शाळा क्र.35, मजगाव

Patil_p

12 गुंठय़ात 7 पिकांचे यशस्वी उत्पादन

Patil_p
error: Content is protected !!